İhtisas Mahkemeleri ve yetki çevreleri - Hukuk - Ceza

3.3.2017 13:44:00
İhtisas Mahkemelerinin Yargı Alanlarının Yeniden Belirlenmesine ilişkin Bakanlık Genelgesi

Sayı :B030PER0000001/04-12 10/05/2005</div>

Konu :İhtisas mahkemeleri


Özel kanunlarına göre kurulmuş olan ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarının yeniden belirlenmesi ile ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde bu mahkemelerin görev alanına giren iş ve davalara hangi mahkemenin bakması gerektiği hususlarında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile; ,

1-Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, aşağıdaki ilkelere aykırı tüm kararlarının kaldırılmasına,

2-5190 Sayılı Kanuna istinaden kurulmuş bulunan ağır ceza mahkemeleri konusunda;

30.06.2004 gün ve 25508 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda Değişiklik Yapılması ve Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kaldırılmasına Dair 5190 sayılı Kanunun 1. maddesi ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa 394 üncü maddeden sonra gelmek üzere eklenen 394/a maddesinde sayılan suçlarla ilgili davalara bakmak üzere kurulan Adana 6, 7, Ankara 11, Diyarbakır 4, 5, 6, 7, Erzurum 2, İstanbul 9, 10, 11, 12, 13 14, İzmir 8, Malatya 3, Van 3 ve 4. Ağır Ceza Mahkemelerinin 5190 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan suç ve davalara bakmak üzere görevlendirilmelerine,

Adana için;

Adana, Aksaray, Gaziantep, Hatay, Mersin, Karaman, Kilis, Konya, Niğde, Osmaniye,

Ankara için;

Ankara, Afyon, Amasya, Bartın, Bolu, Çankırı, Çorum, Eskişehir, Karabük, Kayseri, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Nevşehir, Samsun, Sinop, Tokat, Yozgat, Zonguldak, Düzce,

Diyarbakır için;

Diyarbakır, Batman, Bingöl, Mardin, Siirt, Şırnak, Şanlıurfa,

Erzurum için;

Erzurum, Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Iğdır, Kars, Ordu, Rize, Sivas, Trabzon, Tunceli ilinin Pülümür ilçesi,

İstanbul için;

İstanbul, Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ, Yalova,

İzmir için;

İzmir, Antalya, Aydın, Burdur, Denizli, Isparta, Manisa, Muğla, Uşak,

Malatya için;

Malatya, Adıyaman, Elazığ, Kahramanmaraş, Tunceli (Pülümür İlçesi hariç)

Van için;

Van, Bitlis, Hakkari, Muş

Olarak belirlemesine,

3-Çocuk Mahkemeleri konusunda;

a-Müstakil çocuk mahkemesi kurulan yerlerde, çocuk mahkemelerinin yargı çevresinin kurulduğu il veya ilçenin mülkî sınırlarıyla aynı olmak üzere belirlenmesine,

b-Çocuk mahkemesi kurulmayan yerlerde 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun Geçici 2 inci maddesine göre işlem yapılmasına,

c-İstanbul çocuk mahkemelerinin yargı çevresinin ise, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi ile aynı olmak üzere belirlenmesine,

4-Trafik Mahkemeleri Konusunda;

Mevcut durum itibariyle hiçbir adlî yargı teşkilatında trafik mahkemesi kurulmamış olduğundan;

a-Evvelce verilen yetki üzerine trafik davalarına bakmakta olan sulh ceza mahkemelerinin trafik davalarına bakmalarının devamına,

b- Evvelce herhangi bir yetki verilmemiş bir veya birden fazla sulh ceza mahkemesi bulunan yerlerde bütün sulh ceza mahkemelerinin trafik davalarına bakmaya yetkili kılınmasına,

5-Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri Konusunda;

I-İstanbul, Ankara ve İzmir'de kurulup faaliyete geçirilen fikri ve sınai haklar ceza mahkemelerinin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile 551 sayılı Patent Haklarının Korunması, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması, 555 sayılı Coğrafi işaretlerin Korunması, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmündeki Kararnamelerinden kaynaklanan ceza davaları için ihtisas mahkemeleri olarak belirlenmesine ve yargı çevrelerinin de kuruldukları yer mülki hudutları olarak tespit edilmesine,

II-Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi kurulmayan yerlerde, yukarıda zikredilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerden kaynaklanan; ceza davaları için;

1-Bir asliye ceza mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin,

2-İki asliye ceza mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye ceza mahkemesinin

3-İkiden fazla asliye ceza mahkemesi bulunan yerlerde ise 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin,

yetkilendirilmesine,

İlgili mahkemelerin yargı çevrelerinin ise adli yargı adalet komisyonlarının merkez ve mülhakatları olan ilçeleri kapsayacak şekilde belirlenmesine,

6-Kaçakçılık Davaları Konusunda;

Eğer yargılama yapılacak yerde birden fazla asliye ceza veya ağır ceza mahkemeleri varsa 1 numaralı asliye ceza veya ağır ceza mahkemelerinin bakmasına,

7-Basın Davaları Konusunda;

Eğer yargılama yapılacak yerde birden fazla asliye ceza veya ağır ceza mahkemeleri varsa 2 numaralı asliye veya ağır ceza mahkemelerinin bakmasına,

8-Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunundan Doğan Davalar (Döviz Mahkemeleri) Konusunda;

I-Türk parasının kıymetini koruma hakkındaki davalara bakmaya yetkili mahkemelerin bulunduğu yerler ile bağlı merkezlerin;

Ankara için (Kastamonu, Çorum, Yozgat, Kırşehir, Konya, Kayseri, Çankırı, Akşehir, Ermenek, İnebolu, Karaman, Keskin ve Seydişehir)

İstanbul için(Edirne, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ, Çanakkale, Bursa, Bilecik,

Eskişehir,Bolu, Zonguldak, Afyon, Adapazarı, Bartın ve Dinar)

Mersin için(Niğde, Seyhan, Hatay. K.Maraş, Gaziantep,Ş.Urfa, Malatya, Diyarbakır, Elazığ, Tunceli, Mardin, Bingöl, Muş, Siirt, Bitlis, Van, Aksaray, Hakkari, Adıyaman, Elbistan, Kozan, Nevşehir, Osmaniye ve Silifke)

İzmir için (Balıkesir,Manisa, Aydın, Muğla, Denizli, Antalya, Burdur, Isparta, Uşak,

Kütahya, Alanya, Bandırma, Bergama, Burhaniye, Elmalı, Nazilli, Ödemiş,ve Salihli)

Samsun için(Sinop, Amasya, Tokat, Sivas, Ordu, Giresun, Erzincan, Ş.Karahisar, Ünye ve Vezirköprü)

Trabzon için(Rize, Çorum, Kars, Erzurum, Ağrı, Gümüşhane, Ardahan ve Iğdır)

Olarak tespitine,

II-1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa muhalefet suçlarına;

Ankara ve bağlı illerdeki suçlara Ankara 3.Asliye Ceza,

İstanbul ve bağlı illerdeki ağır cezalık suçlarına İstanbul ağır ceza mahkemelerince , asliye cezalık suçların 3 Asliye Ceza,

Mersin ve bağlı illerdeki suçlara Mersin 1. Asliye Ceza,

İzmir ve bağlı illerdeki suçlara İzmir 3.Asliye Ceza,

Samsun ve bağlı illerdeki suçlara Samsun 1.Asliye Ceza,

Trabzon ve bağlı illerdeki suçlara Trabzon 2.Asliye Ceza

Mahkemelerince bakılmasına,

9-Bankacılık Kanunundan Doğan Davalar Konusunda,

I- İstanbul için;

a)5020 sayılı Yasa ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunundan kaynaklanan davaların, ihtisas mahkemesi olarak faaliyete geçirilen (8) numaralı ağır ceza mahkemesinde görülmesine,

b)Yargı alanının ise İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlenmesine,

c)İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesine bankacılık suçları dışında tevziden dosya verilmemesine,

II-İstanbul dışındaki yerler için;

a) 5020 sayılı Yasa ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunundan kaynaklanan davaların birden fazla ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerde (2) numaralı ağır ceza mahkemesinde görülmesine,

b) Bankalar Kanundan kaynaklanan davalara bakmakla görevlendirilen (2) numaralı ağır ceza mahkemesine tevziden gelen bankacılık suçlarına ilişkin dosya sayısının, genel tevziden alması gereken dosya sayısından düşülmesine,

10-İnfaz Hâkimlikleri Konusunda;

a) İnfaz hakimliği kurulup faaliyete geçen yerlerde bu hakimliklerde,

b)İnfaz hâkimlikleri kurulmuş olup ta faaliyete geçirilmeyen yerler ile hiç kurulmamış olan yerlerdeki asliye ceza hâkimlerinin, asliye ceza mahkemesine ½ oranında bakılması halinde bu hâkimlerden kıdemli olanının, iki veya daha fazla asliye ceza mahkemesi bulunan yerlerde, son numaralı asliye ceza hâkiminin,

c)İki infaz hâkimliği kurulmuş ve fakat faaliyete geçirilmemiş olan yerlerde ise, son iki asliye ceza hâkiminin mevcut yetkilerine ilâveten infaz hâkimliğine de bakmak üzere yetkilendirilmesine

d)Görevlendirmenin 28.05.2001 tarihi itibariyle faaliyette bulunan mahkemelere göre yapılmasına, daha sonra kurulacak mahkemelerin dikkate alınmamasına,

11-Asliye Ticaret Mahkemeleri Konusunda;

I-Müstakil ticaret mahkemesi kurulmuş olan yerlerde;

A)İstanbul için;

Kadıköy ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin İstanbul Anadolu yakası olarak,

Beyoğlu ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin Beyoğlu asliye hukuk mahkemelerinin sınırları olarak,

İstanbul ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin ise Kadıköy ve Beyoğlu ticaret mahkemeleri yargı çevresi dışındaki yerler olarak belirlenmesine,

B)İstanbul dışındaki yerler için;

a-Büyük Şehir Belediyesi sınırları içerisindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin, yalnız büyük şehir belediyesi sınırları içersinde kalan ilçeleri kapsamına alacak biçimde, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine,

b-Büyük Şehir Belediyesi oluşturulmamış il ve ilçe ağır ceza merkezleriyle ağır ceza mahkemesi bulunmayan ilçelerde kurulu müstakil ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin,o yer asliye hukuk mahkemesinin çevresi ile aynı olmak üzere belirlenmesine,

II-Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan yerlerde,

Müstakil ticaret mahkemesi kurulmamış olan il merkezleri ile ağır ceza mahkemesi bulunan ve bulunmayan (büyük şehir belediye sınırları dışında kalan mülhakatlar da dahil olmak üzere) diğer ilçelerde,ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara; o yer asliye hukuk mahkemelerinin eşit olarak bakmalarına;

12-İş Mahkemeleri Konusunda

I-Müstakil iş mahkemesi kurulmuş olan yerlerde;

a)Büyük Şehir Belediyesi sınırları içerisindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil iş mahkemelerinin yargı çevresinin, yalnız büyük şehir belediyesi sınırları içersinde kalan ilçeleri kapsamına alacak biçimde, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine,

b)Büyük Şehir Belediyesi oluşturulmamış il ve ilçe ağır ceza merkezleriyle ağır ceza mahkemesi bulunmayan ilçelerde kurulu müstakil iş mahkemelerinin yargı çevresinin, bu yer asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere belirlenmesine,

II-Müstakil iş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde;

Müstakil iş mahkemesi kurulmamış olan il merkezleri ile ağır ceza mahkemesi bulunan ve bulunmayan (büyük şehir belediye sınırları dışında kalan mülhakatlar da dahil olmak üzere) diğer ilçelerde, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'ndan kaynaklananlarla özel kanunlarda iş mahkemesinde görüleceği belirtilen iş davalarının, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere;

a) Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

b) Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde,

Çözümlenmesine,

13-Kadastro Mahkemeleri Konusunda;

a)Kadastro mahkemelerinin yargı çevresinin kuruldukları yer asliye hukuk mahkemesi yargı alanı ile aynı olmak üzere belirlenmesine,

b)Kadastro mahkemesi bulunmayan yerlerde Kadastro Kanunundan kaynaklanan dava ve işlere 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,

14-Tüketici Mahkemeleri Konusunda;

I-Müstakil tüketici mahkemesi kurulmuş olan yerlerde;

a)Büyük Şehir Belediyesi oluşturulan ilin adıyla kurulu ağır ceza merkezlerinde kurulan müstakil tüketici mahkemelerinin yargı alanının Büyükşehir belediye sınırları olarak tespit edilmesine,.
b)Büyük Şehir Belediyesi oluşturulmamış il ve ilçe ağır ceza merkezleriyle ağır ceza mahkemesi bulunmayan ilçelerde kurulu müstakil tüketici mahkemelerinin yargı çevresinin, bu yer asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere belirlenmesine,

II-Müstakil tüketici mahkemesi kurulmamış olan yerlerde;

Müstakil tüketici mahkemesi kurulmamış olan il merkezleri ile ağır ceza mahkemesi bulunan ve bulunmayan (büyük şehir belediye sınırları dışında kalan mülhakatlar da dahil olmak üzere) diğer ilçelerde, tüketici mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere o yer asliye hukuk mahkemelerinde görülmesine;

15-Aile Mahkemeleri Konusunda;

a)18.01.2003 gün ve 24937 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yargılama Usullerine Dair Kanuna göre kurulup faaliyete geçirilen müstakil aile mahkemelerinin yargı çevresinin bu yerlerdeki asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresiyle aynı olarak belirlenmesine,

b)Aile mahkemesi kurulup ta faaliyete geçmeyen yerler ile 4787 sayılı Yasa gereğince aile mahkemesi kurulması gerekip te iş durumu itibariyle aile mahkemesi kurulmayan yerler de, aile mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere asliye hukuk mahkemelerinde bakılmasına,

16-Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri Konusunda

I-İstanbul ve Ankara'da kurulup faaliyete geçirilen fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile 551 sayılı Patent Haklarının Korunması, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması, 555 sayılı Coğrafi işaretlerin Korunması, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmündeki Kararnamelerinden kaynaklanan hukuk davaları için ihtisas mahkemeleri olarak belirlenmesine

Yargı çevrelerinin ise kuruldukları yerin mülki hudutları olarak tespit edilmesine,

II-Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde, yukarıda zikredilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerden kaynaklanan hukuk davaları için;

a)Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin,

b)İki asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinin

c)İkiden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde ise 3 numaralı asliye hukuk mahkemesinin,

Yetkilendirilmesine,

İlgili mahkemelerin yargı çevrelerinin ise adli yargı adalet komisyonlarının merkez ve mülhakatları olan ilçeleri kapsayacak şekilde belirlenmesi,

17-İcra Mahkemeleri Konusunda

a)Müstakil icra mahkemelerinin kurulduğu yerlerde bu mahkemelerin,

b)Müstakil icra mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde bu mahkemelerin görev alanına giren iş ve davalara;

1 ) Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

2 ) Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 2 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,

18-Denizcilik İhtisas Mahkemesi Konusunda;

I-Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı Kararı ile İstanbul'da kurulup faaliyete geçirilen Denizcilik İhtisas Mahkemesinin yargı alanın İstanbul ili mülki hudutları olarak belirlenmesine,

II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde

a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;

1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,

2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,

b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;

1 ) Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

2 ) Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,

19)İhtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde, bu mahkemelerin görev alanına giren iş ve davalara bakmakla görevlendirilen mahkemelerin (aynı mahkemenin birden fazla dairesi varsa) tevziden gelen bu mahkemelere ilişkin dosya sayısının, genel tevziden alması gereken dosya sayısından düşülmesine,

20) Yukarıda sayılmayan özel mahkemelerle ilgili Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca daha önce yapılan görevlendirmelerin aynen devamına,?

Karar vermiştir.

Bilgi edinilmesini ve ilgililere duyurulmasını rica ederim.

Sadık DEMİRCİOĞLU
Hâkim
Bakan a.
Personel Genel Müdürü



 HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU GENEL KURUL KARARI





Karar

Tarihi :


26/03/2014</b>

Karar

Numarası :


141



Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün, 6360 ve 6447 sayılı Kanunlar ile yeni büyükşehir belediyelerinin kurulması ve daha önce kurulanlarla birlikte büyükşehir belediyelerinin sınırlarının il mülki sınırları olarak belirlemesi nedeniyle, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarına ilişkin 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının iş yoğunluğu, coğrafi konum ve ulaşım imkanları dikkate alınarak anılan mevzuat çerçevesinde büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki ağır ceza merkezlerinde ve mülhakatında kurulu iş, asliye ticaret ve tüketici mahkemelerinin yargı çevrelerinin gözden geçirilmesine ilişkin 20/03/2014 tarih ve 21646783/668/9791 sayılı yazısı görüşülerek;



Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11, 12 ve 14 üncü maddelerinde yer alan ilke kararlarına ek olarak aşağıdaki kararlar alınmıştır.


Asliye Ticaret Mahkemelerine ilişkin olarak;


6360 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin (2) fıkrasında adı geçen büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırları olarak genişletilmiş ise de, mevcut düzenleme nedeniyle müstakil ticaret mahkemesi bulunan (Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Samsun) büyükşehir belediyeleri sınırına yeni giren ilçeler dâhil edilmeksizin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesinin uygulanmasına devam edilmesine,


(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Adana ticaret mahkemesinin Adana merkez ve Karaisalı, Ankara ticaret mahkemesinin Ankara merkez, Akyurt, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı ve Kalecik, Sincan ticaret mahkemesinin Sincan merkez ve Kazan, Antalya ticaret mahkemesinin Antalya merkez, Bursa ticaret mahkemesinin Bursa merkez, Gemlik ve Mudanya, Eskişehir ticaret mahkemesinin Eskişehir merkez, Gaziantep ticaret mahkemesinin Gaziantep merkez, İzmir ticaret mahkemesinin İzmir merkez, Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Selçuk, Torbalı ve Urla, Karşıyaka ticaret mahkemesinin Karşıyaka merkez, Aliağa, Foça ve Menemen, Kayseri ticaret mahkemesinin Kayseri merkez, Konya ticaret mahkemesinin Konya merkez, Mersin ticaret mahkemesinin Mersin merkez ve Samsun ticaret mahkemesinin Samsun merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,


Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına

giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)


6360 sayılı Kanunla yeni kurulan ve müstakil ticaret mahkemeleri bulunan (Denizli, Trabzon) büyükşehir belediyeleri yönünden Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 11/I-B-a maddesi uygulanmaksızın 11/I-B-b bendinin uygulanmasına devam edilmesine,


(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Denizli ticaret mahkemesinin Denizli merkez, Trabzon ticaret mahkemesinin Trabzon merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,


Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler ile müstakil ticaret mahkemesi bulunmayan büyükşehirler (Aydın, Balıkesir, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Şanlıurfa, Tekirdağ, Van) ve ilçeleri yönünden ise ticaret mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, o yer asliye hukuk mahkemelerince eşit olarak bakılmasına devam edilmesine)


İş Mahkemelerine ilişkin olarak;


6360 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin (2) fıkrasında adı geçen büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırları olarak genişletilmiş ise de, mevcut düzenleme nedeniyle müstakil iş mahkemesi bulunan büyükşehir belediyeleri sınırına yeni giren ilçeler dâhil edilmeksizin Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 12/I-a maddesinin uygulanmasına devam edilmesine,


(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Adana iş mahkemesinin Adana merkez ve Karaisalı, Ankara iş mahkemesinin Ankara merkez, Akyurt, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı ve Kalecik, Sincan iş mahkemesinin Sincan merkez ve Kazan, Antalya iş mahkemesinin Antalya merkez, Alanya iş mahkemesinin Alanya merkez, Manavgat iş mahkemesinin Manavgat merkez, Bursa iş mahkemesinin Bursa merkez, Gemlik ve Mudanya, Diyarbakır iş mahkemesinin Diyarbakır merkez, Erzurum iş mahkemesinin Erzurum merkez, Eskişehir iş mahkemesinin Eskişehir merkez, Gaziantep iş mahkemesinin Gaziantep merkez, İzmir iş mahkemesinin İzmir merkez, Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Selçuk, Torbalı ve Urla, Karşıyaka iş mahkemesinin Karşıyaka merkez, Foça ve Menemen, Kayseri iş mahkemesinin Kayseri merkez, Konya iş mahkemesinin Konya merkez, Mersin iş mahkemesinin Mersin merkez, Sakarya iş mahkemesinin Sakarya merkez, Akyazı, Ferizli, Hendek ve Sapanca, Samsun iş mahkemesinin Samsun merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,


Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler yönünden ise 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’ndan kaynaklananlarla özel kanunlarda iş mahkemesinde görüleceği belirtilen iş davalarının, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere;


  1. Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

  2. Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesine devam edilmesine)


6360 ve 6447 sayılı Kanunlarla yeni kurulan ve müstakil iş mahkemeleri bulunan (Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Ordu, Şanlıurfa, Trabzon, Tekirdağ ve Van) büyükşehir belediyeleri yönünden Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 12/I-a maddesi uygulanmaksızın 12/I-b bendinin uygulanmasına devam edilmesine,


(Bu kapsamda 6360 ve 6447 sayılı Kanunlar öncesi durum konurarak; Aydın iş mahkemesinin Aydın merkez, Balıkesir iş mahkemesinin Balıkesir merkez, Denizli iş mahkemesinin Denizli merkez, Hatay iş mahkemesinin Hatay merkez, İskenderun iş mahkemesinin İskenderun merkez, Dörtyol iş mahkemesinin Dörtyol merkez, Kahramanmaraş iş mahkemesinin Kahramanmaraş merkez, Elbistan iş mahkemesinin Elbistan merkez, Afşin iş mahkemesinin Afşin merkez, Malatya iş mahkemesinin Malatya merkez, Manisa iş mahkemesinin Manisa merkez, Ordu iş mahkemesinin Ordu merkez, Şanlıurfa iş mahkemesinin Şanlıurfa merkez, Tekirdağ iş mahkemesinin Tekirdağ merkez, Çorlu iş mahkemesini Çorlu merkez, Çerkezköy iş mahkemesinin Çerkezköy merkez, Trabzon iş mahkemesinin Trabzon merkez ve Van iş mahkemesinin Van merkez ilçelerinde kurulu bulunan müstakil iş mahkemelerinin yargı çevresinin, ismi geçen yer asliye hukuk mahkemelerinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere devam edilmesine,


Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler ile müstakil iş mahkemesi bulunmayan büyükşehirler (Mardin, Muğla) ve ilçeleri yönünden ise 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’ndan kaynaklananlarla özel kanunlarda iş mahkemesinde görüleceği belirtilen iş davalarının, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere;


  1. Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,


  1. Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde çözümlenmesine devam edilmesine),


Tüketici Mahkemelerine ilişkin olarak;


6360 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin (2) fıkrasında adı geçen büyükşehir belediyelerinin (Adana, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Samsun) sınırları il mülki sınırları olarak genişletilmiş ise de, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/03/2005 tarih, 188 sayılı kararının 14/I-a maddesinin uygulanmasında 6360 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin yürürlük tarihinden önceki büyükşehir belediye sınırları esas alınmasına,


(Bu kapsamda 6360 sayılı Kanun öncesi durum konurarak; Adana tüketici mahkemesinin Adana merkez ve Karaisalı, Ankara tüketici mahkemesinin Ankara merkez, Akyurt, Bala, Çubuk, Elmadağ, Gölbaşı ve Kalecik, Sincan tüketici mahkemesinin Sincan merkez ve Kazan, Antalya tüketici mahkemesinin Antalya merkez, Bursa tüketici mahkemesinin Bursa merkez, Gemlik ve Mudanya, İzmir tüketici mahkemesinin İzmir merkez, Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Karşıyaka, Aliağa, Foça ve Menemen, Kayseri tüketici mahkemesinin

Kayseri merkez, Konya tüketici mahkemesinin Konya merkez, Mersin tüketici mahkemesinin Mersin merkez ve Samsun tüketici mahkemesinin Samsun merkez ilçelerindeki görev alanına giren iş ve davalara bakmasına devam etmesine,


Sayılan yerlere bağlı diğer ilçeler ile müstakil tüketici mahkemesi bulunmayan büyükşehirler ve ilçeleri yönünden ise tüketici mahkemelerinin görev alanına giren iş ve davalara, yargı çevreleri asliye hukuk mahkemesinin yargı çevresi ile aynı olmak üzere o yer asliye hukuk mahkemelerince bakılmasına devam edilmesine),


26/03/2014 tarihinde karar verildi.



6103 sayılı TTK'nun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları;
(1)6762 sayılı Kanunun 4.maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.
(2)Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." düzenlemesini içermektedir.
6103 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince HSYK'ca İstanbul ve İzmir İllerinde TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 Sayılı Kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince Ticaret Mahkemelerince görülecektir.




 T.C.
KİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU
BİRİNCİ DAİRESİ
 
Ağır Ceza Mahkemelerinin Görev Alanına Giren Bir Kısım Suçlarda İhtisaslaşmaya Gidilmesine İlişkin Duyuru
02/12/2014 tarihli ve 6572 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 39 uncu maddesiyle, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrasına eklenen, “Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmakla yükümlüdür. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca iş dağılımının yapıldığı tarih itibarıyla görülmekte olan davalarda daireler, iş bölümü gerekçesiyle dosyaları diğer bir daireye gönderemez.” hükmüyle, genel bir düzenleme olarak mevzuatımıza giren ceza mahkemelerinde ihtisaslaşma hususu Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesince görüşülerek;
5235 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrasının, “İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde ceza mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır...” hükmüne istinaden, ceza mahkemelerinde iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde mahkemelerin birden fazla dairesinin oluşturulabildiği; bu durumda mahkemeye gelen işlerin niteliğe göre değil sayıya göre tevzi edildiği, mevcut uygulamanın bir mahkeme veya hâkimi birbirinden farklı dava konularını çözme zorunluluğunda bırakarak yargılamanın makul sürede bitmemesine ve ağır işlemesine neden olabildiği; günümüzde her alanda olduğu gibi ceza mahkemelerinde de ihtisaslaşmaya ihtiyaç olduğu, hukuk mahkemelerinde öteden beri var olan ihtisaslaşmanın özel ceza kanunlarındaki (5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5187 sayılı Basın Kanunu gibi) düzenlemeler uyarınca ceza mahkemelerinde de uygulandığı,
Anayasamızın 37 nci maddesinde düzenlenen ve teminat altına alınan “Kanuni hâkim güvencesi” ilkesine uygun olarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen usûl ve esaslarla yargılama yapan ihtisas mahkemelerinin oluşturulduğu; bu mahkemelerin görev ve yetkilerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirtilen kurallara tâbi olacağı, özel yetkili yeni mahkemelerin kurulmasının söz konusu olmadığı, aksine ceza mahkemelerinde ihtisaslaşmanın sağlanmasının amaçlandığı, bu bağlamda; ihtisaslaşma ile mahkemelerin kanunla belirlenmiş görevlerinin değiştirilmesi söz konusu olmadan mahkemeler arasında sadece “iş bölümü” esasının getirildiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun mülga 250 ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun mülga 10 uncu maddesiyle görevlendirilen, bilahare (02/07/2012 tarihli ve 6352 ile 21/02/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun’larla) kaldırılan ağır ceza mahkemelerinde olduğu gibi birden fazla mahallin tek bir mahallin yargı alanına bağlanmasının söz konusu olmadığı, bir başka ifadeyle yargı çevresiyle ilgili bir değişikliğin yapılmadığı, keza usûl hükümleri bakımından da özel bir düzenlemenin getirilmediği, genel hükümlerin uygulanmasına devam edileceği,
İş dağılımının yapıldığı tarih itibarıyla görülmekte olan davaların mahkemelerinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği, bu cümleden olarak mahkemelerin derdest davalarını iş bölümüne dayanarak diğer bir mahkemeye gönderemeyeceği,
Bu çerçevede, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 323, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç), örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçu ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun kapsamına giren suçlar bakımından ihtisaslaşmanın getirildiği, böylelikle anılan suçlarla mücadelede önemli bir adımın atıldığı ve hâkimlerin belli alanlarda uzmanlaşmasının sağlanarak yargılamanın daha hızlı bir biçimde bitirilmesinin söz konusu olabileceği,
5235 sayılı Kanun’un 12 nci maddesi uyarınca ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren mezkûr suçlarda, her mahal bakımından belirleme yapılabilmesi için birden fazla dairesinin bulunmasının gerektiği, bu nedenle ağır ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu mahallerde ihtisaslaşmaya gidilemediği, ayrıca Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24/07/2007 tarihli ve 346 sayılı kararıyla, “5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 17 nci maddesindeki hükmü uyarınca, yargılama yapılacak yerde birden fazla asliye ceza veya ağır ceza mahkemeleri varsa, kaçakçılık suçlarına 1 numaralı asliye ceza veya ağır ceza mahkemelerinin bakmasına” karar verildiğinden, 1 numaralı ağır ceza mahkemesinden sonra gelen diğer daireler üzerinde ihtisaslaşma kararı verilmesi zorunluluğunun hâsıl olduğu,
Birden fazla dairesi bulunan mahallerden İstanbul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 18, 19, 20 ve 21 inci Ağır Ceza Mahkemelerinin eski mahkeme oluşları, iş yoğunlukları ve bu mahkemelerde görülen davaların nitelikleri dikkate alınarak, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin 03/04/2014 tarihli ve 737 sayılı kararıyla, “Yeni kurulan İstanbul 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 nci Ağır Ceza Mahkemelerinin 07/04/2014 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine, diğer Ağır Ceza Mahkemelerinin derdest dosyalarının ortalamasının 2/3'ünün komisyon başkanlığınca hesaplanması suretiyle belirlenecek dosya sayısı kadar yeni gelecek işin 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 nci Ağır Ceza Mahkemelerine verilmesine (değişik işler bu sayıya dâhil değildir), bundan sonra gelen işlerin mahkeme sayısına göre eşit olarak tevziine” karar verildiğinden, eski mahkemelerin hâlen tevziye kapalı olması, öte yandan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 08/12/2005 tarihli ve 861 sayılı kararıyla, “5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 164 üncü maddesindeki hükmü uyarınca, İstanbul için; Bankacılık Kanunu’ndan kaynaklanan davaların İstanbul 8 inci Ağır Ceza Mahkemesinde görülmesine, mezkûr mahkemeye bankacılık suçları dışında tevziiden dosya verilmemesine...” karar verildiğinden, İstanbul 8 inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin sadece bankacılık suçlarına bakması hususları ile bu mahallin iş yükü gözönünde bulundurularak, anılan daireler dışındaki diğer daireler arasından ikişer ihtisas mahkemesi belirlenmesi gerektiği,
Diyarbakır 1, 2 ve 3 üncü Ağır Ceza Mahkemeleri bakımından da, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin 18/11/2014 tarihli ve 2598 sayılı, 30/12/2014 tarihli ve 2858-2859 sayılı kararlarıyla, “6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1 inci maddesi gereğince, 02/07/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesine istinaden görevlerine devam eden ağır ceza mahkemeleri ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 10 uncu maddesi uyarınca görevlendirilen ağır ceza mahkemelerinin kaldırılması nedeniyle, bir çok kapsamlı dosyanın Diyarbakır 1, 2 ve 3 üncü Ağır Ceza Mahkemelerine intikal etmesi, ayrıca eski mahkeme oluşları, derdest ve arşiv dosyalarının çok fazla olması gibi bir çok husus birlikte dikkate alınarak, Diyarbakır 1, 2 ve 3 üncü Ağır Ceza Mahkemelerinin 31/05/2015 tarihine kadar tevziye kapatılmasına” karar verildiğinden, bu mahallin iş yükü nazara alınarak, diğer daireler arasından ihtisas mahkemesi belirlenmesi gerektiği,

Bu itibarla;
A-) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 323, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç) ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılacak davalara;

a-) İki veya daha fazla ağır ceza mahkemesi olan yerlerde 2 nci ağır ceza mahkemesinin,

b-) İstanbul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 18, 19, 20 ve 21 inci Ağır Ceza Mahkemelerinin eski mahkeme oluşları, iş yoğunlukları ve bu mahkemelerde görülen davaların nitelikleri dikkate alınarak, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin mezkûr 03/04/2014 tarihli ve 737 sayılı kararı uyarınca tevziye kapatılmalarına karar verilmesi ile İstanbul 8 inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin sadece bankacılık suçlarına bakması hususları birlikte gözönünde bulundurularak, bu mahkemelerde oluşabilecek iş yükünü engellemek için İstanbul 13 ve 14 üncü Ağır Ceza Mahkemelerinin,

c-) Diyarbakır 1, 2 ve 3 üncü Ağır Ceza Mahkemelerinin eski mahkeme oluşları, iş yoğunlukları ve bu mahkemelerde görülen davaların nitelikleri dikkate alınarak, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin mezkûr 18/11/2014 tarihli ve 2598 sayılı, 30/12/2014 tarihli ve 2858-2859 sayılı kararları uyarınca tevziye kapatılmalarına karar verildiğinden, bu mahkemelerde oluşabilecek iş yükünü engellemek için Diyarbakır 4 ve 5 inci Ağır Ceza Mahkemelerinin;

B-) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda yer alan örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde imâl ve ticareti suçu dolayısıyla açılacak davalara;

a-) İki ağır ceza mahkemesi olan yerlerde 2 nci ağır ceza mahkemesinin,

b-) Üç veya daha fazla ağır ceza mahkemesi olan yerlerde 3 üncü ağır ceza mahkemesinin,

c-) İstanbul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 18, 19, 20 ve 21 inci Ağır Ceza Mahkemelerinin eski mahkeme oluşları, iş yoğunlukları ve bu mahkemelerde görülen davaların nitelikleri dikkate alınarak, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin mezkûr 03/04/2014 tarihli ve 737 sayılı kararı uyarınca tevziye kapatılmalarına karar verilmesi ile İstanbul 8 inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin sadece bankacılık suçlarına bakması hususları birlikte gözönünde bulundurularak, bu mahkemelerde oluşabilecek iş yükünü engellemek için İstanbul 15 ve 16 ncı Ağır Ceza Mahkemelerinin,
d-) Diyarbakır 1, 2 ve 3 üncü Ağır Ceza Mahkemelerinin eski mahkeme oluşları, iş yoğunlukları ve bu mahkemelerde görülen davaların nitelikleri dikkate alınarak, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi’nin mezkûr 18/11/2014 tarihli ve 2598 sayılı, 30/12/2014 tarihli ve 2858-2859 sayılı kararları uyarınca tevziye kapatılmalarına karar verildiğinden, bu mahkemelerde oluşabilecek iş yükünü engellemek için Diyarbakır 6 ncı Ağır Ceza Mahkemesinin;

Bakmasına, 5235 sayılı Kanun’un 9/5 maddesinin son cümlesi uyarınca, bu kapsamda görülmekte olan davalar bakımından mahkemelerin dava dosyalarını iş bölümüne dayanarak anılan mahkemelere gönderemeyeceğine, iş bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yeni açılacak davaların ise anılan mahkemelere tevzi edilmesine, ayrıca mahkeme puanına göre genel tevziden iş verilmeye devam edilmesine,
12/02/2015 tarihinde karar verilmiştir.