Kitle fonlama kanunu tasarısı - Tam metni - Kitle fonlama nedir ? Ne işe yarar? Türkiye'de fon bulabilir miyim?

13.12.2017 09:18:48

Bakanlar Kurulunca 21.11.2016 tarihinde kararlaştırılan Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı gerekçeleri ile birlikte 26 Aralık 2016 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na gönderilmişti. Tasarının yasalaşması halinde, kitle fonlaması ve kitle fonlaması platformunu Türk hukuk sisteminde bir hukuki düzenlemeye kavuşacaktır.


KISACA TLE FONLAMASI NEDİR? TÜRKİYE'DE İŞLER ?


Kitle fonlaması, tek başına kayda değer bir etki yaratamayacak çok sayıda kişinin ufak meblağlar ile ve çok büyük ihtimalle 100.000 TL'yi geçmeyecek şekilde; bir girişimi internet siteleri üzerinden fonlamasma veya bağış yapmasına imkân tanıyan yeni [nesil bir finansman aracıdır. 


Türkiye'de kitle fonlaması ile, fikirlerinize kaynak-sermaye sağlayabilir misiniz sorusuna cevap vermek için öncelikle kitle fonlaması ile nasıl sermaye - kaynak sağlandığına değinmemiz gerekir : Kitle fonlamasında projeler çoğunlukla arkadaşlar, yakın çevreden insanlar, hayranlar ve yaratıcı insanlardan oluşan topluluklar tarafından fonlanır.


Sorun şu zaten akrabanızdan , yakın çevrenizden bağış veya borç alabilecek iken kitle fonlaması bu destekçiler açısından anlamı nedir? Akraba ve yakın çevrenizden para isterken ve de para isteme nedeninizi "icat çıkarma" iken ikna etmekte zorlanabilirsiniz. Kitle fonlama platformlarının projenizi kabul edip fonlamaya açması ile projenizin kayda değer olduğunu akrabalarınıza ve yakın çevrenize ispatlamanızda büyük katkısı olacaktır. Bu ispat akraba ve yakın çevrenizden platforma bağış yoluyla kaynak toplamanızda işe yarar mı derseniz,   Türkiye şartlarında biraz zorlanacaksınızdır.


Kitle fonlamadan kaynak bulacağınız diğer bağışçı grubu ise hayran ve yaratıcı insanlardan oluşan topluluklar olup, bunun ABD'deki en iyi örneği, Steve Jops, Elon Musk, Bill Gates gibi insanların oluşturduğu topluluklar olup, yine Türkiye'de yeniliğe açık ve önemini fark eden güçlü insanların bulunup bulunmadığını takdiri sizlere bırakıyoruz. Ancak bu bağışçılardan kaynak toplayabilmeniz için de ya bir dernek ya da bir oluşumun desteğini alarak kitle fonlama yolunu seçebilirsiniz. Örneğin eli olmayanlar için aparat üretmeye yönelik bir projeniz var ise bu projenizdeki fonlama ilanını kendi kitlesine ulaştıracak engellilerle yardımlaşma derneği gibi bir dernek ve oluşum ile işbirliğine gitmeniz gerekecektir.


TÜRKİYE'DETLE FONLAMA PLATFORMLARI VE SİTELERİ

Arı Kovanı        www.arikovani.com/‎

Bulusum           www.bulusum.biz

İdeanefst          https://ideanest.org/

ProjemeFon     http://projemefon.com/

FonlaBeni         http://www.fonlabeni.com/

Bi'ayda              http://ww1.biayda.com/


DÜNYADAKİ TLE FONLAMA PLATFORMLARI


Dünyadaki Belli Başlı Kitle Fonlaması Siteleri

AppBackr

IndieGoGo

SeedInvest

ArtistShare

Inkubato

Sellaband

CrowdCube

mySherpas

SportFounder

CrowdRise

Kickstarter

Spot.Us

CrowdFunder

Kiva

StartsSomeGood

EarlyShares

PledgeMusic

ToGather.Asia

First-Push

Pling

Ulule

Fundable

Razoo

Visionbakery

GetFunded

RelayFund

WeFunder

GoFundMe

RocketHub

YesWorld

SERMAYE PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI


MADDE 1- 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (h) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.

“e) Halka açık ortaklık: Kitle fonlaması platformları aracılığıyla para toplayanlar hariç olmak üzere, paylan halka arz edilmiş olan veya halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıkları,”

“h) Ihraççı: Kitle fonlaması platformlan aracılığıyla para toplayanlar hariç olmak üzere, sermaye piyasası araçlarını ihraç eden, ihraç etmek üzere Kurula başvuruda bulunan veya sermaye piyasası araçlan halka arz edilen tüzel kişileri ve bu Kanuna tabi yatırım fonlarını,”

“z) Kitle fonlaması: Bir projenin veya girişim şirketinin ihtiyaç duyduğu fonu sağlamak amacıyla Kurul tarafından belirlenecek esaslar dahilinde Kanunun yatırımcı tazminine ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplanmasını,”


MADDE 2- 6362 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir,

“Kitle fonlaması suretiyle halktan para toplanması Kurulca faaliyet izni verilen kitle fonlama platformlan aracılığıyla gerçekleştirilir ve bu kanunun izahname ya da ihraç belgesi hazırlama yükümlülüğüne ilişkin hükümlerine tabi değildir.


MADDE 3- 6362 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Payları borşada işlem gören ortaklıklar ile kitle fonlaması suretiyle halktan para toplayan ortaklıklar hariç olmak üzere pay sahibi sayısı beşyüzü aşan anonim ortaklıklann payları halka arz olunmuş sayılır.”


MADDE 4- 6362 sayılı Kanuna 35 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 35/A maddesi eklenmiştir.


“Kitle fonlama platformları

MADDE 35/A- (1) Kitle fonlama platformları, kitle tonlamasına aracılık eden ve elektronik ortamda hizmet veren kuruluşlardır.

(2) Kitle fonlama platformlarının kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Kuruldan izin alınması zorunludur. Bu platformların kuruluşlarına, ortaklarına, pay devirlerine, çalışanlarına, her bir fon sağlayıcısı tarafından yatırılabilecek veya proje sahipleri ile girişim şirketleri tarafından toplanabilecek paranın azami limitine ve faaliyetleri sırasında uymaları gereken diğer ilke ve esaslara ilişkin hususlar Kurul tarafından belirlenir.

(3) Kitle fonlama platformlarının hukuka aykırı faaliyet ve işlemlerinde uygulanacak tedbirler için 96 ncı madde hükümleri kıyasen uygulanır.

(4) Kitle fonlaması ve buna bağlı yapılan işlemler ile kitle fonlama platformları 37 nci ve 38 inci maddeler kapsamında değerlendirilmez. Bu faaliyetler bu Kanunun borsalar, piyasa işleticileri ve teşkilatlanmış diğer pazar yerleri ile ilgili hükümlerine tabi değildir.

(5) Kitle fonlaması platformları ve kitle fonlaması suretiyle halktan para toplayan kişiler ile bunlara fon sağlayanlar arasındaki ilişkiler genel hükümlere tabidir.”


MADDE 5- 6362 Kanunun 92 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“'(3) Bu madde kapsamında Kurul tarafından açılan dava ve takipler ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde Kurul her türlü harç ve teminattan muaftır.”


SERMAYE PİYASASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI 

GENEL GEREKÇESİ


2008 yılında yaşanan finansal kriz sonrasında çekirdek ve erken aşama finansmana ihtiyaç duyan işletmeler banka kredileri gibi geleneksel finansman araçlarına erişimde büyük oranda sıkıntı yaşamaya başlamıştır. Bu durum ise, ekonomik kalkınmayı destekleyici yenilikçi ve teknoloji odaklı girişimlerin hayata geçmesine ve potansiyele  sahip sürdürülebilirliklerine engel olmuştur. Ancak, son dönemde yenilikçi girişimlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla bireysel katılım sermayesi ve girişim sermayesi fonları gibi alternatif finansman araçları yatırımcıların portföylerinde yer almaya başlamıştır.


Günümüzde tasarrufların internet üzerinden değerlendirilmesinde artış gözlenmektedir. Kitle fonlaması, tek başına kayda değer bir etki yaratamayacak çok sayıda kişinin ufak meblağlar ile; bir girişimi internet siteleri üzerinden fonlamasma veya bağış yapmasına imkân tanıyan yeni [nesil bir finansman aracıdır. Kitle fonlaması birçok ülkede hızla büyümektedir. Fransa, İtalya, İngiltere gibi birçok ülkede kitle fonlamasma ilişkin düzenlemeler yürürlüğe konulmuş, sön olarak Amerikan Sermaye Piyasaları Düzenleyici Otoritesi olan Securities and Exchange Commission (SEC) tarafından yapılan düzenleme 2016 yılından itibaren yürürlüğe girmiştir. Ülkemizde 2010 sonrası dönem incelendiğinde, kitlesel fonlamaya ilişkin platformlarının kurulmaya başlandığı ancak, düzenleyici altyapının olmaması ve sadece bağış şeklinde fon: sağlanması nedeniyle bu alanda istenilen gelişme hızının yakalanamadığı görülmektedir.


Yapılan bu düzenleme ile yetkilendirilecek kitle fonlaması platformlarının işlettikleri internet siteleri vasıtasıyla girişimcinin kitleye, kitlenin girişimciye erişimini kolaylaştıracak düzenli bir yatırım ortamının sağlanması amaçlanmaktadır. Kitle fonlaması sistemi öncelikle finansman zincirinin ilk halkasını teşkil eden çekirdek aşamadaki proje sahipleri ve girişim şirketlerinin finansmana erişimde yaşadıkları sıkıntıları giderecek yeni bir finansal araç olacaktır.


Bu sistem aracılığıyla, tecrübeli ve tecrübesiz yatırımcıların bir araya gelmesi ve yatırım ortamından uzak duran yatırımcı kitlesinin tasarruflarını yatırıma yönlendirmesi, dolayısıyla sermayenin tabana yayılması öngörülmektedir. Bu gelişmenin ülkemiz ekonomisine ve kamu mâliyesine yük getirmeksizin olumlu katkılar sağlayacağı ve başta teknoloji odaklı yatırımlar olmak üzere tüm sektörlerde erken aşama finansmana ihtiyaç duyan girişimci sayısını ve bunların finansmana erişim imkânını arttıracağı düşünülmektedir.


Kitle fonlaması çekirdek ve erken aşama finansmana ihtiyaç duyan kişilere yönelik bir fonlama sistemi olup, bu kişiler açısından finansman maliyetleri de büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunuriun 3 üncü, 4 üncü ve 16 ncı maddelerinde yapılan değişiklik ve 6362 sayılı Kanuna eklenen 35/A maddesi ile.kitle fonlamasma ilişkin düzenleme yapma ve kitle fonlaması platformlarının yetkilendirilmesine ilişkin yetki Sermaye Piyasası Kuruluna verilirken; kitle fonlaması ve kitle fonlaması platformlarının 6362 sayılı Kanunun halka açık ortaklıklar, halka arz, ihraççılar, izahname ve ihraç belgesi düzenleme yükümlülükleri ile yatırım hizmet ve faaliyetleri, yan hizmetler ve borsalar, piyasa işleticileri ve teşkilatlanmış diğer pazar yerleri ile ilgili hükümlerine tabi olmayacağı hükme bağlanmaktadır. Kitle fonlaması, kitle fonlaması platformlarının faaliyetleri ile yatırım süreç ve kuralları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından ikincil düzenlemelerle belirlenecek olup, böylelikle güvenilir bir kitlesel fonlama yatırım ortamının sağlanması hedeflenmektedir.



MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Kitle fonlaması, girişimcilerin iş fikirlerini veya şahsi projelerini gerçekleştirmek için kitle fonlama platformları üzerinden halktan para toplamak suretiyle iş fikirlerine veya projelerine finansman sağladıkları bir yöntemdir.

Kitle fonlaması ile projeler veya girişim şirketleri kitle fonlama platformları üzerinden belirli büyüklüklerin altında finansman sağlamakta olup, bu şekilde sağlanan finansman ortaklıkların sermaye piyasası aracı ihracı ile elde ettiği finansmana kıyasla oldukça düşüktür. Ayrıca, bu yöntemle finansman sağlayan girişimler genellikle küçük yatırımlarla büyük projelere ulaşma imkânı tanıyan inovatif girişimler olup, bu girişimlerin hızlı gelişme gösterebilmesi için sıkı düzenleme ve bürokrasiye tabi olmamak suretiyle maliyetlerinin azaltılması önem taşımaktadır.

Bunun yanı sıra, kitle fonlaması ile finansman sağlayan ortaklıklar halka açık bir ortaklığa kıyasla oldukça küçük ölçekte olup, bu kapsamda bu ortaklıklardan halka açık bir ortaklığın sahip olduğu kurumsal yapıya sahip olması da beklenmemektedir.

Bu nedenlerle, kitle fonlamasının kolaylıkla yapılabilmesi ve hızla gelişmesinin sağlanmasına|j katkıda bulunmak amacıyla maddede yapılan değişiklikler ile kitle fonlaması platformları aracılığıyla para toplayanlar, halka açık ortaklık ve ihraççı tanımı dışında bırakılarak girişimcilerin kitle fonlaması işlemi sonucunda maruz kalabilecekleri maliyetlerin azaltılması ve dolayısıyla 6362 sayılı Kanunda halka açık ortaklıklar ve ihraççılar için öngörülen yükümlülüklere tabi olmamaları amaçlanmıştır.

Ayrıca,ikitle fonlaması tanımı ile bir finansman türü olan kitle fonlaması sermaye piyasası mevzuatı kapsamına alınmış ve kitle fonlamasına ilişkin esasları belirlemek üzere Sermaye Piyasası Kurulu yetkilendirilmiştir.


MADDE 2- Madde ile, kitle fonlaması suretiyle halktan para toplanması durumunda 6362 sayılı 'Kanunun izahname ya da ihraç belgesi hazırlama yükümlülüğüne ilişkin hükümlerinin uygulanmaması öngörülmüştür.


MADDE 3- Madde ile, kitle fonlaması suretiyle halktan para toplayan ortaklıkların, ortak sayısının beşyüzü aşması halinde de paylarının halka arz olunmuş sayılmayacağı düzenlenmiştir.


MADDE 4- 6362 sayılı Kanunun 37 nci ve 38 inci maddelerinde yatırım hizmetleri ve bu hizmetlere ilişkin faaliyetler belirlenmiştir. Tasarının 2 nci maddesi ile Kanuna eklenmesi öngörülen kiile fonlaması, bu faaliyetler arasında yer almamakta olup, kitle fonlamasının elektronik ö'rtamda hizmet veren kitle fonlama platformları aracılığıyla yapılacağı düzenlenmektedir. Bu kapsamda, esas itibarıyla küçük ölçekli şirketlere fon sağlama amacıyla kurulan ve genel hükümler kapsamında sorumluluk addedilen kitle fonlaması faaliyetinin,gerek bu faaliyeti yürütecek şirketlerin niteliği, gerekse fonun elde edilmesinde kolaylık sağlanması bakımından sadece yatırım kuruluşları tarafından nispeten sınırlı koşullar altında yürütülebilecek yatırım hizmet ve faaliyeti ya da yan hizmet kapsamına dahil edilmeyerek esnek bir yaklaşım izlenmesi amaçlanmaktadır.


Ayrıca, kitle tonlaması faaliyeti, kitle tonlamasına aracılık eden ve elektronik ortamda hizmet veren kitle fonlama platformları tarafından borsa ve diğer teşkilatlanmış piyasalar haricinde ve; bunlara ilişkin faaliyetlerden ayrı olarak gerçekleştirilecektir. Bu bakımdan yurtdışındaki1 uygulamalara benzer şekilde, kitlesel fonlama faaliyetinin yürütüleceği elektronik ortam için plâtform ifadesi kullanılmakla birlikte, bu platformların 6362 sayılı Kanunun 66 nci maddesinde teşkilatlanmış pazar yerlerinin bir alt türü olarak geçen “sistem ve platformlar” ve “çok taraflı j işlem platformları” ile ilgisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla yapısı itibarıyla borsacılık faaliyetlerinden farklı olan ve daha serbest bir anlayışla düzenlenmesi gereken kitle fonlama platformlarının 6362 sayılı Kanunun borsalar, piyasa işleticileri ve teşkilatlanmış diğer pazar yerleri ;ile ilgili Dördüncü Kısım Birinci Bölüm hükümlerine tabi olmadığının açıkça belirtilmesinde yarar görülmüştür.

MADDE 5- 6362 sayılı Kanunun 92 nci maddesi ile ihraççılann hukuka aykırı işlemleri ile sermayeyi!! veya malvarlığını azaltıcı işlemlerinde uygulanacak kamusal amaçlı tedbirlere ilişkin açılacak dava ve takiplerde Sermaye Piyasası Kurulunun harç ve teminat ödemekten muaf tutulmasına ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle madde ile, 6362 sayılı Kanunun 92 nci maddesi kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu tarafından açılan dava ve takipler ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde Sermaye Piyasası Kurulunun her türlü harç ve teminattan muaf tutulması amaçlanmıştır.

MADDE 6- 6362 sayılı Kanunun örtülü kazanç aktarımında uygulanacak tedbirleri düzenleyen 9,4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ihraççılann hukuka aykırı işlemleri ile sermayeyi veya malvarlığını azaltıcı işlemlerinde uygulanacak tedbirleri düzenleyen 92 nci maddenin birinci fıkrasının bu madde bakımından da uygulanacağı düzenlenmiştir. Tasarı ile 6362 sayılı Kanunun 92 nci maddesine eklenmesi öngörülen üçüncü fıkra uyarınca bu davalar bakımından Sermaye Piyasası Kurulunun teminat ve harçtan muaf olacağı düzenlenmiş olup, yapılan değişiklikle 94 üncü madde kapsamında örtülü kazanç aktarımının tespiti halinde açılacak davalar bakımından da aynı muafiyetin uygulanması öngörülmektedir.

MADDE 7- Yürürlük maddesidir.

MADDE 8- Yürütme maddesidir.